หลายคนอาจติดภาพจำเดิม ๆ เวลาพูดถึงงานศิลปะ ก็มักนึกถึงภาพวาด ภาพเขียน หรือไม่ก็เป็นผลงานที่เป็นรูปธรรม แต่อย่างไรก็ตามจริง ๆ แล้วศิลปะมีหลายแนวคิด หลายทฤษฎีที่เข้ามาให้นิยามและความหมายที่แตกต่างกันไป ซึ่งทำให้เรารู้ลึกรู้จริงมากยิ่งขึ้นว่าจริง ๆ แล้วศิลปะไม่ใช่เพียงแค่ภาพวาด แต่จะเป็นอย่างไรและมีแนวคิดอะไรที่น่าสนใจบ้างนั้นไปดูกัน

แนวคิดเกี่ยวกับความหมายของศิลปะ

หลัก ๆ มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 7 แนวคิด ดังต่อไปนี้

1. art as imitation ศิลปะ คือ การเลียนแบบ

การแปลความหมายศิลปะที่เก่าแก่ที่สุดตั้งแต่สมัยกรีกโบราณ โดยได้รับอิทธิพลความคิดมาจากเพลโต้และอริสโตเติล โดยศิลปะสามารถนิยามได้ว่าเป็นการเลียนแบบวัตถุธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์ ครบถ้วน และจัดได้ว่าเป็นสิ่งที่สวยงามที่สุด ซึ่งในยุคนี้หากมีการเลียนแบบวัตถุธรรมชาติอะไรก็ตามออกมา นั่นจะถูกเรียกว่าศิลปะ

2. art as pleasure ศิลปะ คือ ความพึงพอใจ

ต่อจากสมัยกรีกโบราณความคิดใหม่เกี่ยวกับศิลปะก็เกิดขึ้น โดยเป็นการมองในฐานะของศิลปินบุคคลที่ใช้เวลาในการสร้างสรรค์ผลงาน หากศิลปินพึงพอใจในผลงานของตนเอง และทำให้ผู้คนรอบข้างพึงพอใจด้วย นั่นคือ ศิลปะหรือเรียกว่าการให้ความพึงพอใจทางสุนทรียะ

3. art as play ศิลปะ คือ การเล่น 

เป็นแนวคิดที่ให้คำนิยามโดยคานต์ โดยซิลเวอร์นำมาปฏิบัติ และสแตนเชอร์นำไปพัฒนาจนกลายเป็นทฤษฎีที่เรียกว่าทฤษฎีแรงกระตุ้นให้เล่น โดยให้นิยามความหมายของศิลปะว่า คือ การแสดงออกของพลังงานส่วนเกินเช่นเดียวกับการเล่น โดยมีจุดหมายไม่คำนึงถึงผลประโยชน์

4. art as empathy ศิลปะ คือ นันทนาการ

ท่าทีและการสร้างจินตนาการของผู้ชมให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับศิลปะที่ต้องการสื่อ

5. art at communication ศิลปะ คือ การสื่อสาร

นักปราชญ์หลายท่านให้มุมมองเกี่ยวกับศิลปะไว้ว่าเป็นการสื่อสารทางอารมณ์แก่บุคคลใดบุคคลหนึ่งไปให้แก่บุคคลอื่น ๆ ที่มีอารมณ์อย่างเดียวกัน โดยใช้สี เสียง เช่น การเคลื่อนไหวหรือคำพูดเป็นตัวแทน

6. art as expression ศิลปะ คือ การแสดงออก

แนวความคิดนี้ได้ให้คำนิยามเกี่ยวกับศิลปะว่าขึ้นอยู่กับการแสดงอารมณ์ภายในของมนุษย์ให้ปรากฏออกมาเป็นรูปธรรม แต่อย่างไรก็ตามการแสดงอารมณ์ทุกอารมณ์ใช่ว่าจะเป็นศิลปะได้ทั้งหมด

7. art as a quality of experience ศิลปะ คือ คุณลักษณะของประสบการณ์

สำหรับแนวคิดการให้คำนิยามเกี่ยวกับศิลปะข้อสุดท้ายเป็นแนวคิดของจอห์นดีเวย์ โดยกล่าวว่าศิลปะมีคุณลักษณะที่แทรกอยู่กับประสบการณ์ โดยจะถูกถ่ายทอดออกมาเป็นงานศิลปะ ยิ่งมีประสบการณ์เยอะงานก็ยิ่งออกมาซับซ้อน

อย่างไรก็ตามความหมายของศิลปะจากทฤษฎีที่กล่าวไปนั้นได้ให้มุมมองที่แตกต่างไป หากสรุปให้เข้าใจได้โดยง่าย เราสามารถนำเอาทฤษฎีต่าง ๆ มาประยุกต์ร่วมกันได้ หรือกล่าวคือ ศิลปะเป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นโดยมีฐานจากความคิดอารมณ์และความรู้สึกภายใน โดยแสดงออกมาเป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อถ่ายทอดสิ่งเหล่านั้น

Tags: เกี่ยวกับศิลปะ